U bent hier: Home » Informatie » Nationale parken van Uganda » Queen Elizabeth National Park

Queen Elizabeth National Park

Met meer dan 600 waargenomen vogelsoorten is Queen Elizabeth National Park een waar vogelparadijs. Verder zijn er bijna 100 zoogdieren te vinden waaronder tien primatensoorten, inclusief de chimpansee. Het park kreeg haar naam ter herinnering aan het bezoek van koningin Elizabeth van Engeland in 1954 – Uganda was in die dagen nog een Engels protectoraat. Het park heette vanaf de twintiger jaren van de twintigste eeuw Lake George and Lake Edward Game Reserves. Vervolgens kreeg het park in 1952 de status van nationaal park en kreeg het de naam Kazinga National Park. In 1954 kreeg het dus de naam Queen Elizabeth National Park. Tijdens de periode van dictator Idi Amin, werd de naam van het park veranderd in Rwenzori National Park, om vervolgens na het afzetten van Amin opnieuw de naam Queen Elizabeth NP te krijgen.

Queen Elizabeth NP is 1.978 km2 groot en wordt doorsneden door de evenaar. Op de plek waar dit gebeurd, staat langs de weg een klein gedenkteken. Het park wordt begrensd door de Ishasha rivier en Lake Edward in het westen. Het park loopt langs de Congolese grens naar het noorden tot de zuidelijke uitlopers van het Rwenzori gebergte en de stad Kasese. In het oosten grenst het park aan Lake George, Kyambura Gorge en Kalinzu Forest Reserve. In het zuiden grenst het park aan Kigezi National Park.

Queen Elizabeth National Park wordt in een noordelijk en zuidelijk deel verdeeld door het 34 km lange Kazinga Channel, een natuurlijke verbinding tussen Lake Edward en Lake George.

Landschappen

Queen Elizabeth NP bestaat uit savanne, dichte oerwouden, meren en moerassen. In het noorden vormen de kratermeren een bezienswaardigheid met adembenemende uitzichten. Deze meren zijn overblijfselen uit de tijd dat de Rift Valley gevormd werd en tientallen vulkanen hun vuur spuwden. Hier bevindt zich ook het hoogste punt van het park: 1.350 m boven zeeniveau. Het laagste punt bevindt zich bij Lake Edward: 910 m boven zeeniveau.

Bij Katwe-Kabatoro bevindt zich een groot meer, het Katwe Salt Lake, waar sinds de 16e eeuw zout wordt gewonnen. Uitgestrekte papyrusmoerassen zijn te vinden rond Lake George. De Kyambura Gorge, een 16 km lange kloof ten zuiden van het Kazinga Channel, vormt een wereld op zich. De bodem van de kloof bevindt zich op 100 meter diepte en is begroeid met oerwoudvegetatie. In het midden van de kloof stroomt de Kyamburarivier die uitmondt in het Kazinga Channel. In het rond de kloof gelegen Kyambura Wildlife Reserve zijn ook kratermeren te vinden. De Ishasha Sector in het zuiden van Queen Elizabeth NP staat bekend om haar enorme vijgenbomen.

Donkere jaren

Net als in Murchison Falls NP heeft ook de dierenwereld van Queen Elizabeth NP erg te lijden gehad van de oorlogen in de zeventiger en tachtiger jaren van de vorige eeuw. Met name de grote grazers werden massaal afgeslacht om als voedsel voor de strijdende partijen te dienen. Nadat de rust was weergekeerd, begonnen de populaties weer toe te nemen.

Gevarieerde dierenwereld

Met maar liefst 95 zoogdiersoorten is Queen Elizabeth NP één van de zoogdierenrijkste nationale parken. Dit heeft ook te maken met de zeer gevarieerde landschappen die de diverse sectoren van het park kenmerken. De savanne wordt uiteraard bewoond door grote grazers als Uganda kob, Defassa waterbok en kafferbuffel. De topi, een prachtige antilope, vind je vooral in de Ishasha Sector. De bosbok en het wrattenzwijn zijn niet zeldzaam. Een andere zwijnensoort is het reuzenboszwijn, een flink uit de kluiten gewassen varken met ruig haar en vervaarlijke slagtanden. Hoewel je ze ook op de vlakte kan tegenkomen, houden zij zich met name op in de begroeiing aan de rand van de savanne en in het oerwoud. Het is een dier dat vooral ’s nachts en in de schemering actief is. Gelukkig is ook de olifantenstand hersteld, de olifantenpopulatie wordt geschat op 2.500 dieren. Roofdieren als leeuw, luipaard en gevlekte hyena zijn er ook te vinden, al heb je daar iets meer geluk voor nodig. Een speciale attractie vormen de boomklimmende leeuwen in Ishasha. De leeuwen in Ishasha leven gedurende het heetst van de dag in enorme vijgenbomen. Dit gedrag dat men ook kent van een leeuwengroep in Tanzania, is aangeleerd en uniek. Zover men weet, zijn er verder geen leeuwen in Afrika die dit gedrag vertonen. De zeer schuwe sitatoenga is te vinden in de uitgestrekte payprusmoerassen bij Lake George. Voor nijlpaarden is Queen Elizabeth NP de ‘place to be’; de populatie wordt geschat op ongeveer 5.000 dieren. Je vindt ze overal waar water is, maar tijdens gamedrives op de savanne in 2010 zagen we ook nijlpaarden op de savanne grazen, een behoorlijk eind verwijderd van water.

Door de aanwezigheid van zoveel landschapstypes met bijbehorende begroeiing komen er maar liefst tien primatensoorten in Queen Elizabeth NP voor. Naast twee nachtapen, de bushbaby en de potto, kan je er onder andere ook roodstaartmeerkat, groene meerkat en groene baviaan tegenkomen. Voor chimpansees is de Kyambura Gorge een goede plek. In deze kloof leeft een kleine groep gehabitueerde chimpansees die bezocht kan worden.

Gevarieerde vogelwereld

Het aantal van ruim 600 waargenomen vogelsoorten is deels ook te verklaren door de aanwezigheid van zoveel landschapstypes. Maar ook het feit dat het park dicht bij de DR Congo ligt, verklaart de enorme diversiteit aan vogelsoorten. Een aantal vogelsoorten dat in Centraal-Afrika leeft, kan ook in Queen Elizabeth National Park gezien worden. Vanwege de enorme hoeveelheid vogelsoorten is in 1977 de Queen Elizabeth Bird Observatory opgericht waarvan het hoofdkwartier zich bevindt op het schiereiland Mweya.

In de moerassen en op en om het water houden zich veel watervogels op. Naast reigersoorten als grote zilverreiger, middelste zilverreiger, kleine zilverreiger, zwartkopreiger en blauwe reiger kan je in de uitgestrekte papyrusmoerassen ook de Afrikaanse lepelaar en de schoenbekooievaar zien. Op de savannes kan je de nationale vogel van Uganda tegenkomen, de grijze kroonkraanvogel. Roofvogels kom je er uiteraard ook tegen: vechtarend, bateleur, geelsnavelwouw, Afrikaanse zwarte kuifarend, augurbuizerd en Afrikaanse zeearend om er maar een paar te noemen. Hoenderachtigen als helmparelhoen, roodkeelfrankolijn en harlekijnkwartel, zie je soms langs de weg lopen of zich verzamelen bij waterplaatsen. Waadvogels als sporenkievit, lelkievit, diadeemkievit en de donkergekleurde rouwkievit houden zich zowel op de savanne als in de buurt van water op.

Van de meeuwen en sterns kom je alleen de grijskopmeeuw en de lachstern tegen, terwijl je in de trektijd ook witvleugelstern en witwangstern kan zien. Een aparte vogel is de schaarbek, een sternachtige vogel waarbij de ondersnavel langer is dan de bovensnavel.

Naast de verschillende soorten duiven, ijsvogels, bijeneters en zwaluwen zijn in Queen Elizabeth NP ook veel zangvogelsoorten te vinden, gewoon teveel om op te noemen.

Mijn enige advies is: ga erheen, neem een verrekijker en veldgids mee en geniet van de geweldige soortenrijkdom aan vogels.

‘Highlights’

Voor de Habarireizigers zijn er in Queen Elizabeth NP meerdere ‘highlights’ te beleven (afhankelijk van de gekozen reis) waarvan ik er drie uitlicht:

  1. Gamedrive op de savanne.
  2. Boottocht op het Kazinga Channel.
  3. Chimp walk in de Kyambura Gorge.

1. Gamedrive op de savanne

Afhankelijk van de reis die de Habarireiziger maakt, zal hij één of meerdere gamedrives maken.

Queen Elizabeth NP kent meerdere routes die allemaal interessant zijn. Het is vaak een kwestie van geluk om zeldzamere dieren als leeuw, luipaard of reuzenboszwijn te zien. Maar, het is niet onmogelijk. Luipaard en reuzenboszwijn zal je eerder in de vroege ochtend of late middag zien, terwijl de leeuw de gehele dag waargenomen kan worden. Uiteraard zie je het meeste wild in de vroege of late uren. Dat betekent in de meeste gevallen vroeg opstaan. Toen ik in 2010 in een safaritent in het Bush Camp sliep, hoorde ik redelijk dichtbij een mannelijke leeuw zijn territorium afbakenen met gebrul. Toen we ’s ochtends vroeg, net na zonsopkomst, aan onze gamedrive begonnen, kwamen we dit mannetje net buiten het kamp tegen. Waren we een paar minuten later geweest, dan was hij alweer in de bush verdwenen.

Ook bijzonder was het zien van nijlpaarden midden op de savanne. ’s Nachts kunnen nijlpaarden zich 6 tot 10 km van het water bevinden om te foerageren. Op de dag zijn ze meestal in het water te vinden omdat hun huid de stralende zon slecht verdraagt.

Het landschap is prachtig. Heel karakteristiek is de Euphorbia candelabrum, een soort cactus, die het landschap siert en waarop je allerlei vogelsoorten kunt tegenkomen.

Interessant zijn de grote aantallen Uganda kobs met hun interessante liefdesleven. De bokken vormen territoria, die fel verdedigd worden. In de bronsttijd zie je vaak gevechten tussen een plaatsbok, een eigenaar van een territorium, en een uitdager. Van zeer dichtbij kun je ze dan met elkaar zien vechten. Voordat er gevochten wordt, tonen de bokken eerst hun witte kelen en heffen ze hun hoofd of draaien deze juist af, ze kunnen grommen of fluiten. Als een uitdager zich niet laat imponeren, vindt er een gevecht plaats waarbij de uitdager, vaak een jong onervaren mannetje, na een bepaalde tijd het hazenpad kiest. Omdat Ugandese kobs ook moeten drinken moeten ze hun territorium na twee dagen tot een week verlaten. Bij terugkomst moet de bok dan vaak vechten om zijn territorium terug te krijgen.

Je komt ogen en oren tekort om alle dieren op de savanne en in de meer begroeide delen van Queen Elizabeth NP te zien. Onvergetelijk zijn de kuddes olifanten met hun jongen. Maar ook een helmparelhoen met jongen of een korte ontmoeting met een reuzenboszwijn maakt een gamedrive de moeite waard. En mocht je een geluid horen dat lijkt op water dat uit een fles wordt gegoten, dan hoor je waarschijnlijk een wenkbrauwspoorkoekoek. Pak dan je regenkleding maar, want de vogel vertelt je op deze manier dat het gauw gaat regenen.

2. Boottocht op het Kazinga Channel

Deze ongeveer drie uur durende boottocht voert je langs de oevers van het Kazinga Channel, een natuurlijk ontstaan kanaal dat Lake George en Lake Edward met elkaar verbindt.

Tip
Zodra je aan boord gaat van de ruime boot, kan je het beste naar het bovendek gaan en aan de linkerkant vooraan plaatsnemen. Dit is de plek bij uitstek om wild en vogels te zien en ook een goede plek voor wie wil fotograferen of filmen. Bedek wel je hoofd, want de zon schijnt hier zeer fel; je bevindt je immers vlakbij de evenaar. Neem ook water mee. Ondanks dat je je op het water bevindt, kan de zon, in combinatie met de wind, je snel doen uitdrogen. En het aanbrengen van een goede zonnebrandolie is ook geen overbodige luxe.

Wat vooral opvalt zijn de enorme aantallen kafferbuffels en nijlpaarden die gebroederlijk naast of soms zelfs op elkaar in of langs het water liggen. Sommige kafferbuffels hebben een rodere kleur dan andere die meer donkergrijs/bruin zijn. De roder gekleurde buffels zijn vaak kruisingen tussen de meer in het oerwoud levende bosbuffel en de gewone kafferbuffel. De heren geleerden zijn het er nog niet over eens of de roodbruine bosbuffel, die kleiner is dan de kafferbuffel, een ondersoort is van de kafferbuffel, of ‘slechts’ een aan de omstandigheden aangepaste ondersoort.

Op de oevers zie je meestal ook groepen Afrikaanse schaarbekken en allerlei soorten reigers. Kijk eens of je de middelste zilverreiger ziet. Deze reigersoort lijkt erg op de grote zilverreiger, maar is kleiner en heeft een wat kortere snavel. Het belangrijkste kenmerk vormen de mondhoeken. Bij de middelste zilverreiger komen ze tot onder het oog, terwijl ze bij de grote zilverreiger voorbij de ogen komen. Een algemene verschijning is ook de hamerkop, een bruine watervogel met een op een hamer lijkende kop. Deze vogel wordt door veel Afrikanen als onheilsvogel beschouwd. Hamerkoppen maken grote nesten van soms wel twee meter in doorsnee.

Natuurlijk zal je langs en in de rivier nijlkrokodillen zien. Misschien zelfs een nijlvaraan.

Een zeer algemene vogelsoort is de bonte ijsvogel, een zwartwitte vogel die je overal langs het Kazinga Channel kan zien. Bonte ijsvogels leven in een losvaste kolonie en voeden elkaars jongen. Andere ijsvogelsoorten zijn juist sterk territoriaal en verjagen alle indringers die het wagen in de buurt te komen.

Ik noemde het al eerder, de enorme hoeveelheid nijlpaarden. Omdat nijlpaarden territoriaal zijn, kan je door op het gedrag van de dominante stieren te letten vaak mooie foto’s maken van een stier die een indringer in zijn territorium op niet mis te verstane wijze duidelijk maakt te vertrekken. Het is werkelijk imposant om deze kolossale dieren met elkaar te zien vechten. Met opengesperde bekken vallen ze elkaar aan waarbij de grote slagtanden gebruikt worden om elkaar wonden toe te brengen. Let maar eens goed op de huid van de mannelijke dieren. Je zal verbaasd zijn hoeveel littekens deze vertonen. Even terzijde: niet leeuwen of andere roofdieren zijn verantwoordelijk voor het jaarlijkse aantal dodelijke menselijke slachtoffers, maar het nijlpaard is de absolute nummer één, gevolgd door de nijlkrokodil.

Vlak voordat de boot keert, voert deze langs de misschien wel meest gefotografeerde landtong van Uganda. Op deze landtong zitten bijna altijd witbuikaalscholvers en kleine pelikanen, aangevuld met verschillende soorten ibissen, maraboe’s en andere ooievaarsoorten en kleine waadvogels.

Het is echt bijzonder hoeveel zoogdier- en vogelsoorten je op en langs het kanaal ziet. Voor mij vormde de boottocht op het Kazinga Channel één van de hoogtepunten van mijn Uganda- en Rwandareis in 2010.

3. Chimp walk in de Kyambura Gorge

Kibale National Park en Budongo Forest Reserve vormen de gebieden waar de meeste Habarireizigers op zoek gaan naar chimpansees. De ten zuiden van het Kazinga Channel gelegen Kyambura Gorge is een andere, wat minder bekende plek waar je een chimpwalk kan maken.

Net als bij de andere chimpwalks bestaat een groep bezoekers uit maximaal acht personen. Onder begeleiding van een gewapende ranger, er kunnen zich ook andere wilde dieren in de kloof bevinden waaronder olifanten, daal je ongeveer 100 meter af naar de bodem van de kloof. De kloof wordt in tweeën gesplitst door de Kyamburarivier die uitmondt in het Kazinga Channel. Beneden aangekomen waan je je in een decor van een oude Tarzanfilm. Via een dikke boomstam of een wankel bruggetje steek je de rivier over en ga je op zoek naar de chimpansees. Er huizen nog 16 chimpansees in de kloof. Garantie dat je ze ziet is er niet, want regelmatig klimmen ze uit de kloof en gaan ze de savanne op. Dat was helaas het geval toen ik de kloof bezocht. We vonden overal sporen, maar helaas geen chimpansees. Toen we later via de weg terugliepen naar het vertrekpunt, zagen we afdrukken van knokkels in het zand staan. De chimpansees waren op de savanne. Jammer, maar de kloof bezoeken is op zich al geweldig. De rust, alleen doorbroken door het snelstromende water van de rivier, het zingen van vogels en het zien van kleine primaten als oostelijke franjeaap en roodstaartmeerkat maken een bezoek aan de kloof tot een aanrader. Die oostelijke franjeapen moeten echter wel op hun tellen passen als de chimpansees zich in de kloof bevinden. Oostelijke franjeapen vormen een prooi voor jagende chimpansees. Tijdens mijn tocht door de kloof vonden we de resten van een oostelijke franjeaap, die gedood en opgegeten was door chimpansees. De roodstaartmeerkat heeft minder te duchten van de chimpansees, simpelweg omdat hij te snel en te wendbaar is voor de toch wat lompere chimpansees. Uit onderzoek blijkt overigens dat de rode colobus de meest gevangen apensoort vormt voor chimpansees. Uit onderzoek met behulp van video-opnamen bleek dat de rode colobus wat vlucht- en spronggedrag betreft de langzaamste was. Hij is daarom makkelijker te bejagen dan de andere kleine primaten.

Let in de kloof ook op de enorme spinnenwebben. Je waant je soms in een scene uit een Harry Potterfilm.

Samenvattend kan ik stellen dat ook voor deze highlight geldt: heb je tijd en gelegenheid om de Kyambura Gorge te bezoeken, doe dit dan gewoon, want het is absoluut de moeite waard, ook al is de kans dat je chimpansees ziet kleiner dan in Kibale of Budongo.

Onze reizen

Parel van Afrika
Groepsreis 19 dagen
va € 3.095,- p.p. incl. vliegticket

Kort Afrikaans
Groepsreis 9 dagen
va € 2.095,- p.p. incl. vliegticket

Natuurlijk Uganda
Groepsreis 14 dagen
va € 2.695,- p.p. incl. vliegticket

Langs de Afrikaanse Evenaar
Groepsreis 22 dagen
va € 4.385,- p.p. incl. vliegticket

Groene Hart van Afrika
Individuele reis 16 dagen
va € 2.895,- p.p. incl. vliegticket

Luxe Reis door Uganda
Individuele reis 16 dagen
va € 4.395,- p.p. incl. vliegticket

Maatwerk
Reis met z'n tweeën, met vrienden of familie in uw eigen tempo.
Informeer naar de mogelijkheden.

waarom habari

Ontvangt u onze maandelijkse nieuwsbrief al?

Blijf op de hoogte van het laatste Habari Travel nieuws: nieuwe reizen, aanbiedingen en meer via onze nieuwsbrief.

Controleer uw inbox- of spammap nu om uw aanmelding te bevestigen.

Pin It on Pinterest