U bent hier: Home » Informatie » Nationale parken van Uganda » Lake Mburo National Park

Lake Mburo National Park

Gelegen in het zuidoosten van Uganda en op ongeveer 3 uur rijden van Kampala, ligt het savannepark Lake Mburo National Park. Hoewel kleiner dan de savanneparken Kidepo Valley National Park, Murchison Falls National Park en Queen Elizabeth National Park heeft dit park een dier binnen haar grenzen dat verder nergens in Uganda voorkomt: de impala.

Het in 1983 gestichte nationale park is 370 km2 groot en ligt op een hoogte van 1.220 – 1.828 m boven zeeniveau. Het unieke van het park vormt de aanwezigheid van 13 meren waarvan er zich 5 in het park bevinden. Deze meren worden gevoed door de Rwizirivier en zijn met elkaar verbonden door moerassen. Sommige van deze moerassen bestaan alleen in de regentijd.

Roerige geschiedenis

Voordat Lake Mburo NP haar definitieve bestemming van nationaal park kreeg, kende het een zeer roerige geschiedenis. In de prekoloniale tijd was het gebied niet erg in trek bij de herders met hun met enorme horens uitgeruste Ankolevee. Oorzaak was de aanwezigheid van tseetseevliegen die trypanosomen bij zich hadden, eencellige dieren die gevaarlijke tropische ziektes kunnen overbrengen. Deze trypanosomen waren gevaarlijk voor het gedomesticeerde vee, maar niet voor mensen en wilde dieren. Het gebied was ook een koninklijk jachtgebied waarbij het de onderdanen verboden was er hun vee te hoeden.

Begin 1890 brak er runderpest uit. Hierdoor stierven enorme aantallen vee met als gevolg dat er hongersnood uitbrak, waardoor duizenden mensen stierven.

Door het ontbreken van vee in de tijden erna, herstelde de vegetatie zich zodanig dat er opnieuw een tseetseevliegenplaag ontstond. De herders met hun overgebleven vee werden daardoor gedwongen andere gebieden op te zoeken.

In 1945 brak opnieuw een tseetseevliegenplaag uit. Dit keer verspreidden de vliegen ook de voor mensen zeer gevaarlijke slaapziekte. Wederom moest de lokale bevolking het gebied verlaten. Om het probleem met de tseetseevliegen voor eens en altijd op te lossen, grepen de Engelse koloniale autoriteiten in de vijfttger jaren naar een wel heel drastisch middel: alle wilde dieren zouden gedood worden, zodat de bloedzuigende tseetseevliegen zouden uitsterven. Berichten uit die tijd spraken van een ongelooflijk bloedbad waarbij professionele jagers de taak hadden ieder wild dier te doden. De autoriteiten slaagden niet in hun opzet. Van bepaalde wilde dieren die er een meer verborgen levenswijze op na hielden, zoals bijvoorbeeld de duiker en bosbok, overleefden er genoeg dieren de slachting, zodat de tseetseevliegen toch aan het noodzakelijke bloed kwamen.

Een nieuwe oplossing werd gezocht in het ontbossen van het gebied zodat er geen schaduw meer zou zijn voor de tseetseevliegen. Honderden vierkante kilometers werden ontdaan van bomen en struiken. Maar na het eerste regenseizoen groeide de secundaire onderlaag zo hard, dat de tseetseevliegen voldoende dekking hadden om te overleven.

Het seizoen daarna begon men een nieuwe campagne om de tseetseevlieg uit te roeien. Op letterlijk iedere vierkante centimeter van het besmette gebied werd gif gespoten. Dit had het beoogde resultaat: de uitroeiing van de tseetseevlieg. De prijs was hoog, niet alleen werd de tseetseevlieg uitgeroeid, bijna alle andere insecten, insectenetende vogels en zoogdieren kwamen om...

Begin zestiger jaren werd het gebied langzaam maar zeker weer bevolkt en werd een deel voor de herders gereserveerd, terwijl een ander deel als game reserve dienst deed.

De ellende was nog niet ten einde toen in de zeventiger jaren een groot deel van het gebied als staatsranch werd bestempeld. De populatie wilde dieren die nog aan het herstellen was van de massaslachtingen in de vijftiger jaren werd nu bedreigd door intensieve stroperij. De leeuwen die een slechte reputatie onder de herders genoten, werden zelfs lokaal uitgeroeid. Extra reden was het feit dat deze leeuwen het vee aanvielen, maar zich ook ontpopten tot menseneters; met name één mannelijke leeuw was verantwoordelijk voor het verlies van 80 mensenlevens.

In 1983 kreeg het gebied de status van nationaal park en werden ongeveer 4.500 families gedwongen om het park te verlaten en elders een nieuw bestaan op te bouwen. Tijdens de donkerste dagen van de burgeroorlog in 1986 bleef er van het park niets over, faciliteiten en infrastructuur waren vernietigd en er werd weer op grote schaal gestroopt.

In 1987 reduceerde de toenmalige regering de grenzen van het gebied met 60%, waarbij het een klein aantal mensen werd toegestaan in het nationaal park te wonen en te vissen op de meren. Het bleef echter onrustig in het park.
Na 1991 kwam er eindelijk een kentering in de teloorgang van het nationale park en haar bewoners. De regering stelde een bestuurslichaam samen voor Mburo dat, naast ambtenaren van de regering, ook bestond uit vertegenwoordigers van de lokale bevolking. Tussen 1991 en 1997 werden de menselijke bewoners opnieuw gedwongen een bestaan buiten het park op te bouwen, echter met dat verschil dat ze nu een schadevergoeding kregen. Sinds 1995 komt 20% van de entreegelden van het nationale park ten goede aan de lokale bevolking die rond het park leeft. Met dit geld worden onder andere klinieken en scholen gebouwd.

Landschappen

Lake Mburo NP bestaat uit dichtbegroeide gebieden met veel acacia’s en struiken. Een deel van het park bestaat uit savanne, doorsneden door rotskammen en beboste kloven. Rond de 5 meren in het park bevinden zich papyrusmoerassen en oeverbossen. Ten westen van Lake Mburo bevindt zich het Rubanga Forest, een stuk oorspronkelijk oerwoud met een nog intacte boomlaag (vegetatielaag bestaande uit de kruinen van bomen).

De zoogdieren

Lake Mburo NP heeft geen olifanten binnen haar grenzen. Dit verklaart het feit dat een deel van het nationale park zo dicht begroeid is met verschillende acaciasoorten en struiken. In gebieden met olifanten wordt het landschap voortdurend veranderd door olifanten die de vegetatie vernielen door bomen en struiken te ontwortelen en (deels) op te eten.

Lake Mburo NP is het enige nationale park in Uganda waar impala’s leven, ranke antilopen die in de verte wel wat op Ugandese kobs lijken, maar slanker en kleiner zijn en dunnere en langere liervormige horens hebben. Vooral de oudere bokken kunnen imposante ‘lieren’ hebben.

Een ander dier dat maar zelden te zien is in de nationale parken van Uganda is de Burchell zebra of steppezebra. Naast Lake Mburo NP, vind je deze paardachtige alleen in Kidepo Valley NP en Pian Upe WR (in zeer klein aantal).

Een derde dier dat schaars in Uganda voorkomt, maar wel te zien is in Lake Mburo NP is de elandantilope, de op één na grootste antilopensoort van Afrika – de grootste antilopensoort is de reuzenelandantilope.

Meer algemene zoogdieren zijn nijlpaard, wrattenzwijn, kafferbuffel, defassa waterbok, bosbok, oribi, bohorrietbok, gewone duiker en topi.

De primaten zijn wat ondervertegenwoordigd, zeker in relatie tot de andere nationale parken. In Lake Mburo NP kan je alleen groene baviaan en groene meerkat tegenkomen. ’s Nachts heb je kans op de Senegalgalago, een halfaap.

Van de grote roofdieren zijn luipaard, gestreepte jakhals en gevlekte hyena aanwezig, zij het in klein aantal. De leeuw maakte zijn rentree in 2008 en leeft inmiddels weer in een klein aantal in Lake Mburo NP. Men vermoedt dat ze afkomstig zijn uit Akagera NP in Rwanda. In 2010, bij mijn eerste bezoek aan Lake Mburo NP, zagen we tijdens een wandelsafari sporen van een leeuwin en twee welpen.

Ook kleinere roofdieren komen voor in het park, zoals mangoesten en genetkatten, maar omdat deze dieren vaak in de schemering en nacht actief zijn, heb je iets meer geluk nodig om ze te zien.

In de meren, moerassen en rivieren leven, uiteraard, nijlkrokodillen.

De vogels

In Lake Mburo NP zijn ongeveer 350 vogelsoorten waargenomen. Eén tot de verbeelding van veel vogelaars sprekende vogel is de schoenbekooievaar. Mijn eerste schoenbekooievaar zag ik tijdens een wandelsafari in 2010 uit een papyrusmoeras komen. De afstand was groot, maar toch was het karakteristieke silhouet van de vogel duidelijk te herkennen. De schoenbekooievaar komt onregelmatig in Lake Mburo NP voor.

Een andere vogel die bij vogelaars op de verlanglijst staat is de watertrapper, een ongeveer 66 cm grote vogel met een knalrode snavel en knalrode poten. De vogel lijkt wel wat op een kruising van fuut en aalscholver, maar ligt dieper in het water. Lake Mburo is één van de beste plekken om watertrappers te zien. Veel foto’s die je op het internet tegenkomt, zijn gemaakt op Lake Muro.

Tijdens een boottocht op Lake Mburo heb je grote kans om deze wonderlijke vogel waar te nemen, maar ook kans om een zeer verborgen reigerachtige te zien, de witrugkwak. Deze vogel manoeuvreert behendig door de laaghangende takken boven het meer. Misschien heb je iets meer geluk nodig, maar de kans dat je ze ziet, is zeker aanwezig.

Een meer algemene soort als de Afrikaanse zeearend is rijkelijk vertegenwoordigd in het waterrijke Lake Mburo NP. Langs en op het water vind je ook bonte ijsvogel en malachietijsvogel, hamerkop, Afrikaanse waterral, zwartkopreiger en andere reigersoorten. In de papyrusmoerassen kan je zeldzame soorten als de papyrusfiskaal en witvleugelstruikzanger tegenkomen, maar ook de papyruskanarie en geelbuikrietzanger. Andere soorten die je in de papyrusmoerassen kan vinden zijn rietwever, moerasvliegenvanger, monniksspoorkoekoek, blauwborstbijeneter en sierhoningzuiger.

In de droge gebieden valt ook genoeg te zien: vorkstaartscharrelaar, breedbekscharrelaar, maskertoerako, Ross toerako, Meyers papegaai, zwartbuiktrap, zuidelijke hoornraaf en diverse leeuwerik-, zwaluw- en weversporten.

Uiteraard zijn ook de roofvogels goed vertegenwoordigd. Naast gierensoorten als de Afrikaanse witruggier, Rüppells gier en oorgier, leven er in Lake Mburo NP ook Afrikaanse bruine kiekendief, bruine slangenarend, bateleur, augurbuizerd, Afrikaanse havikarend en grijze torenvalk.

In de schemering en nacht zijn vogels actief als Afrikaanse dwergooruil, Verreaux oehoe, roesthalsnachtzwaluw en wimpelnachtzwaluw.

Hou bij een bezoek aan Lake Mburo NP gewoon oren en ogen open, want door het gevarieerde landschap met haar moerassen, waterlopen, savanne en acaciabosland valt er veel waar te nemen.

‘Highlights’

Voor de Habarireizigers zijn er drie interessante ‘highlights’ te beleven (afhankelijk van de gekozen reis):

  1. Gamedrive.
  2. Boottocht op Lake Mburo.
  3. Wandelsafari.

1. Gamedrive

Uiteraard zal de Habarireiziger één of meerdere gamedrives in Lake Mburo NP gaan maken. Zoals gewoonlijk gebeurt dit meestal ’s ochtends vroeg of aan het einde van de middag, als de dieren actief zijn. Het licht is dan op zijn mooist; men spreekt dan ook van de gouden uren. Het licht is zachtgeel en geeft de omgeving een prachtige sfeer. Dé momenten om foto’s te nemen of te filmen. Maar let op, dit ‘magische’ moment is sneller voorbij dan je lief is en maakt dan plaats voor het harde licht dat tot een uur of vier, halfvijf ’s middags blijft. Maar ja, als je door een strak tijdschema toch gedurende de dag het park bezoekt, dan is het niet anders. Je kan zeker mooie foto’s maken als je maar rekening houdt met de belichting in verband met het harde licht. Vermijd wel zoveel mogelijk het tegen de zon in fotograferen.

Gedurende de dag zullen de meeste dieren zich vanwege de warmte terugtrekken in de schaduw. Er valt dan zeker nog wat te zien, maar als de temperatuur lager wordt en het licht begint te dempen, dan is er gewoon meer actie.

Het park kent een aantal routes die gereden kunnen worden. Het netwerk van routes brengt je door een gevarieerd landschap met ieder zijn eigen dieren. Let goed op want door het soms redelijk dichtbegroeide acaciagebied mis je daar algauw een bosbok of misschien wel een luipaard op hyena. Afhankelijk van de beschikbare tijd raad ik je zeker aan routes te nemen waarbij ook de wetlands bezocht worden. Niet alleen trekt water wild aan, maar ook voor vogels ben je bij de wetlands op de juiste plaats.

Neem je tijd om de dieren te bekijken. Door langere tijd naar een groep dieren te kijken, zal je getuige zijn van natuurlijk gedrag binnen de groep en ten opzichte van de omgeving. Ik kan, nog steeds, genieten van de interactie binnen een groep groene bavianen of de schermutselingen bij defassa waterbokken tijdens de bronst.

Neem gewoon eens de tijd om een impala goed te bekijken. Wat zijn de verschillen met de Ugandese kob en heb je de voor impala’s kenmerkende zwarte vlekken op de achterpoten al gezien?

Kijk ook eens hoe de zebrahengst zijn kudde bij elkaar houdt en hoe jonge hengsten die één van zijn dochters willen schaken door hem weggejaagd worden.

Let ook eens op het baltsgedrag van bijvoorbeeld wevervogels (afhankelijk van het seizoen) en zie van dichtbij hoe de mannetjes van grote textorwevers en fluweelwevers de vrouwtjes het hof proberen te maken.

Door wat langer op één plek te blijven, zal je veel meer opvallen: een roofvogel als de gabarhavik die achter een prooi aanzit, een groepje Meyers papegaaien dat luidruchtig overvliegt, de prachtige Ross toerako die vlakbij de auto in een boom gaat zitten, een purperbandhoningzuiger die op korte afstand begint te zingen, kortom er valt altijd iets te zien.

En misschien, als je heel veel geluk hebt, hoor je een leeuw brullen en zie je hem later wellicht!

Door op gedrag te letten zal je zien dat ook zeer algemene soorten als het wrattenzwijn, groene meerkat en de al genoemde groene baviaan de moeite waard zijn om wat langer naar te kijken.

2. Boottocht op Lake Mburo

Een andere interessante vorm van gamedriving in Lake Mburo NP is de boottocht op Lake Mburo. Met een comfortabele boot, voorzien van een overkapping tegen de zon, maak je een ongeveer twee uur durende trip over het meer, waarbij je pal langs de payprusmoerassen en oevers van het meer vaart. Een groot voordeel van de boottocht is dat de dieren gewend zijn aan de boot en geen of weinig vluchtgedrag vertonen. Zo zal je vlak bij de talrijk aanwezige nijlpaarden komen, antilopen als bijvoorbeeld de bosbok vaak beter kunnen zien dan bij een gamedrive op het land en zie je de veel voorkomende Afrikaanse zeearend van heel dichtbij. En ook het zien van de al eerder genoemde watertrapper en wellicht de witrugkwak behoren tot de mogelijkheden. Nijlkrokodillen liggen in het zonnetje en zijn vaak tot op korte afstand te benaderen, terwijl bonte ijsvogels proberen vlak bij de boot een vis te verschalken door met een spectaculaire duikvlucht onder water te verdwijnen. Zijn feller gekleurde neefje de malachietijsvogel, die wel wat op ’onze’ Europese ijsvogel lijkt, houdt zich meer op langs de oevers, waar hij vanaf een tak in het water duikt. Andere vogels die je op of langs Lake Mburo ziet, zijn verder onder andere de witborstaalscholver, de plaatsvervanger van ‘onze’ aalscholver in tropisch Afrika, de Afrikaanse dwergaalscholver met zijn kenmerkende rode oog en de zich altijd druk makende lelkievit met zijn karakteristieke roep. Let ook op de hamerkop, volgens de lokale bevolking een onheilsvogel, met zijn karakteristieke hamervormige kop. En als de Afrikaanse goden je welgezind zijn, sturen ze misschien ook nog de schoenbekooievaar langs. Dus houdt ook hier weer ogen en oren open!

3. Wandelsafari

De in mijn ogen mooiste vorm van ‘gamedriving’ is de wandelsafari. Onder begeleiding van een bewapende ranger – je loopt niet in de dierentuin – ga je wandelend de wildernis in. Met deze vorm van ‘gamedriving’ heb ik voor het eerst kennis gemaakt in Hell’s Gate, Kenia, en ben er sindsdien totaal verknocht aangeraakt. Je beleeft de natuur en haar bewoners op een totaal andere manier, dan wanneer je in een auto of boot zit.

Het geeft een ongelooflijk gevoel als je vlak langs een kudde wilde dieren loopt, of vlak voor je een poel ziet met op korte afstand een kudde nijlpaarden. Het geeft je gelijktijdig ook een heel nietig gevoel. Je geniet niet meer de bescherming van de auto of boot en moet vertrouwen op de vaardigheden van de ranger en je eigen zintuigen. De omgeving kan prachtig en tegelijk bedreigend zijn.

Het is bij een wandelsafari belangrijk dat je de opdrachten van de ranger opvolgt zonder eerst het westers geluid te laten horen van: “Ja, maar...”. De ranger is de baas en kent de omgeving en haar bewoners veel beter dan de misschien één keer in zijn leven in Afrika verblijvende westerse bezoeker. Vergeet niet dat in Lake Mburo NP ook een gezonde populatie kafferbuffels voorkomt. Deze zijn gevaarlijker dan de paar leeuwen die weer in het park voorkomen. Je moet dan ook altijd vlak achter elkaar blijven lopen zodat de dieren de indruk hebben, dat er zich één ‘dier’ door het terrein begeeft. Houdt echter voor ogen dat indien de dieren een direct gevaar zouden opleveren voor de bezoekers, er geen wandelsafari’s meer zouden worden toegestaan. Dat is voor mij in ieder geval voldoende geruststelling om, waar mogelijk, zoveel mogelijk wandelsafari’s in de Ugandese nationale parken te maken.

Wat kan je zoal zien? Alles wat je ook vanuit de auto of boot hebt gezien, alleen vaak dichterbij en vanuit een totaal ander perspectief. De wandelsafari begint meestal bij zonsopgang en duurt twee à drie uur. Als je in de buurt van de moerassen komt, zal je diverse zoogdieren naar het water toe zien gaan om te drinken: kafferbuffels, steppezebra’s, topi’s, defassa waterbokken enzovoorts. Vogels zie je ook genoeg. Op plekken waar de grond drassig is, zie je kleine zilverreigers, Afrikaanse gapers met hun vreemde snavels, heilige ibissen, hadada ibissen met hun kenmerkende roep, maar ook steltlopers als de watergriel met zijn grote ogen en langteenkievit, lelkievit en rouwkievit. Let ook op groepen bruine muisvogels, een zeer algemeen voorkomende vogelsoort, die behendig door de struiken manoeuvreren op zoek naar eten en daarom lastig te fotograferen. Deze muisvogels houden zich in de wat drogere gedeelten op waar je ook de grijze tok en breedbekscharrelaar kan tegenkomen.

Ik denk dat het wel duidelijk is, heb je de mogelijkheid om een wandelsafari te maken in Lake Mburo NP, DOEN! Je zal de Afrikaanse natuur op een totaal andere manier beleven en je één voelen met de boeiende natuur om je heen.

Tip
Lees thuis ter voorbereiding iets over het gedrag van wilde dieren in Afrika. Niet alleen zal je daardoor bepaald gedrag van de dieren die je tijdens je reis ziet beter begrijpen, maar kan je er als natuurliefhebber, fotograaf of filmer van profiteren. Schudt bijvoorbeeld een mannelijke antilope zijn kop, dan weet je dat er mogelijk een vechtpartij met een uitdager volgt. Verdwijnen de altijd aanwezige zwaluwen plotseling in het riet of struiken? Dan is er zeker een roofvogel als de Afrikaanse boomvalk op jacht. Door kennis van het gedrag zal de prachtige reis die je gaat ondernemen nog waardevoller worden.

Vanwege haar ligging is Lake Mburo NP een nationaal park dat vanuit Entebbe in ongeveer drie uur te bereiken is. Het is een park waar je rustig een paar dagen kunt doorbrengen. Het heeft gevarieerde landschappen en daardoor een gevarieerde dierenwereld die met wat geduld goed te zien is. De gamedrives leveren iedere keer weer nieuwe waarnemingen op, net als de boottocht op Lake Mburo en de wandelsafari.

Habari Travel heeft op de grens met Lake Mburo NP een eigen accommodatie, Mburo Eagles Nest genaamd. Deze lodge bevindt zich op een heuvel. Gezeten op de veranda van je eigen safaritent, uitgerust met badkamer, toilet en bush-douche, kan je beneden de wilde dieren zien grazen: impala’s, wrattenzwijnen, steppezebra’s en defassa waterbokken. Gieren zweven op de termiek tot ooghoogte en heel soms kruist een luipaard de helling. Een bosbok houdt zich af en toe op in een bosje op het terrein. Mburo Eagles Nest is één van de accommodaties waar je gedurende de standaardreizen van Habari Travel verblijft.
Lake Mburo NP, een echte aanrader!

Onze reizen

Parel van Afrika
Groepsreis 19 dagen
va € 3.095,- p.p. incl. vliegticket

Kort Afrikaans
Groepsreis 9 dagen
va € 2.095,- p.p. incl. vliegticket

Natuurlijk Uganda
Groepsreis 14 dagen
va € 2.695,- p.p. incl. vliegticket

Langs de Afrikaanse Evenaar
Groepsreis 22 dagen
va € 4.385,- p.p. incl. vliegticket

Groene Hart van Afrika
Individuele reis 16 dagen
va € 2.895,- p.p. incl. vliegticket

Luxe Reis door Uganda
Individuele reis 16 dagen
va € 4.395,- p.p. incl. vliegticket

Maatwerk
Reis met z'n tweeën, met vrienden of familie in uw eigen tempo.
Informeer naar de mogelijkheden.

waarom habari

Ontvangt u onze maandelijkse nieuwsbrief al?

Blijf op de hoogte van het laatste Habari Travel nieuws: nieuwe reizen, aanbiedingen en meer via onze nieuwsbrief.

Controleer uw inbox- of spammap nu om uw aanmelding te bevestigen.

Pin It on Pinterest